İçeriğe geç
Tüm yazılar

Sırt antrenman programı: Üst, orta ve alt sırt için seviyeye göre plan

Forge ekibi · · 4 dk okuma

Kısa cevap: sırt üç bölgeden oluşur ve her bölge farklı bir hareket tipiyle çalışır. Üst sırt (trapez, romboidler, arka omuz) yatay çekişler ve face pull ile, orta sırt ve kanatlar (latissimus dorsi) barfiks ve pulldown gibi dikey çekişlerle, alt sırt (erector spinae) deadlift gibi menteşe hareketleriyle gelişir. Yeni başlıyorsan haftada iki kez, her antrenmanda 8 setle başla; aşağıda üç seviye için hazır program var.

Sırtın bölgeleri ve kasları

"Sırt kası" tek bir kas değil. Hangi bölgeyi büyütmek istediğini bilmek, hangi hareketi seçeceğini belirler.

Bölge Kaslar Ne yapar Ana hareketler
Üst sırt Trapez (üst ve orta), romboidler, arka omuz Kürek kemiklerini geriye çeker, omuzları yukarı kaldırır Face pull, shrug, geniş tutuşlu row
Orta sırt ve kanatlar Latissimus dorsi, teres major Kolu yukarıdan aşağı ve önden arkaya çeker; sırtı genişletir Barfiks, lat pulldown, row
Alt sırt Erector spinae Omurgayı dik tutar, gövdeyi öne eğilmişken kaldırır Deadlift, romanian deadlift, back extension

Kanat görüntüsünü, yani belden omuzlara açılan V (üçgen) hattını veren kas latissimus dorsi'dir. Sırtın "kalın" görünmesini sağlayan ise üst ve orta sırttaki romboidler ve trapezdir. İyi bir sırt programı ikisini de çalıştırır.

Sırt hareketlerinin isimleri

Salonda hareketler İngilizce adlarıyla geçer. Hepsi üç gruptan birine girer:

  • Dikey çekiş (genişlik): Pull-up (barfiks), Chin-up, Lat Pulldown, Straight-Arm Pulldown.
  • Yatay çekiş (kalınlık): Barbell Row, Dumbbell Row, Seated Cable Row, Chest-Supported Row, Face Pull.
  • Menteşe (alt sırt): Deadlift, Romanian Deadlift, Back Extension, Good Morning.

Her hareketin nasıl yapıldığı ve animasyonu sırt hareketleri sayfasında.

Pull-up hareketinin animasyonlu gösterimi

Yeni başlayanlar için sırt antrenmanı

Haftada iki gün, aralarında en az bir gün olacak şekilde. Bu programdaki her hareket makineyle ya da kabloyla yapıldığı için formu öğrenmek kolay.

Hareket Set × tekrar Dinlenme
Lat Pulldown 3 × 8-12 2 dk
Seated Cable Row 3 × 10-12 2 dk
Back Extension 2 × 12-15 1 dk

Haftada toplam 16 set eder, ilk iki ay için fazlasıyla yeterli. Her sette 1-3 tekrar daha yapabilecekken dur. Aralığın üst ucuna ulaştığında ağırlığı artır; bu yönteme çift ilerleme denir ve push pull legs programı yazısında adım adım anlatılıyor.

Orta seviye sırt antrenman programı

Pulldown'da kendi kilona yakın ağırlıkla 10 tekrar yapabiliyorsan ya da birkaç barfiks çekebiliyorsan bu seviyedesin. Yine haftada iki gün, ama iki farklı antrenmanla:

A günü (ağır)

Hareket Set × tekrar Dinlenme
Pull-up (ya da Lat Pulldown) 4 × 6-10 2-3 dk
Barbell Row 3 × 6-8 2-3 dk
Face Pull 3 × 12-15 1 dk

B günü (hacim)

Hareket Set × tekrar Dinlenme
Lat Pulldown (dar tutuş) 3 × 10-12 2 dk
Dumbbell Row 3 × 10-12 (her kol) 1-2 dk
Romanian Deadlift 3 × 8-10 2-3 dk
Straight-Arm Pulldown 2 × 12-15 1 dk

Barbell Row hareketinin animasyonlu gösterimi

İleri seviye sırt antrenmanı

İleri seviyede fark, daha çok hareketten değil daha çok zorlu setten ve daha akıllı ilerlemeden gelir:

  • Haftalık hacim: sırt için 14-20 zor set, iki ya da üç güne bölünmüş.
  • Ağırlıklı barfiks: vücut ağırlığıyla 10-12 tekrar kolaylaştıysa kemerle ağırlık ekle.
  • Üst set ve düşüş setleri: günün ilk hareketinde bir ağır set (örneğin 1 × 5), ardından ağırlığı yaklaşık %10-15 azaltıp 3 × 8.
  • Deadlift'i haftada bir kez ve düşük tekrarla yap. Toparlanması diğer sırt hareketlerinden uzun sürer; ağır deadlift ile ağır row'u aynı gün yaparken alt sırtın yorgunluğunu takip et.

Programı en az 8-12 hafta koru. Sürekli hareket değiştirmek, gerçekten güçlenip güçlenmediğini görmeni engeller.

Deadlift hareketinin animasyonlu gösterimi

Kadınlar için sırt antrenmanı

Kadınlar için ayrı bir sırt programı gerekmez; yukarıdaki seviyeler aynen geçerli. Birkaç pratik not:

  • Barfiks çekemiyorsan lastik bantla destekli barfiks ya da negatif barfiks (bara çık, 3-5 saniyede in) iyi bir başlangıç. Lat pulldown da aynı kasları çalıştırır.
  • "Sırtım kalınlaşır mı?" Ağırlık çalışması kas yapar ama bu yavaş ve kontrollü bir süreçtir. Haftada birkaç sırt antrenmanı duruşu düzeltir ve omuzları geriye toplar.
  • Alt sırt ve kalça birlikte çalışır. Romanian deadlift hem alt sırtı hem kalçayı güçlendirir.

Kısaca

  • Üst sırt: face pull, shrug, row. Kanatlar: barfiks, pulldown. Alt sırt: deadlift, back extension.
  • Yeni başlayan: haftada 2 gün, 3 hareket, toplam 16 set.
  • Orta seviye: A ve B günü, bir ağır bir hacim antrenmanı.
  • İleri seviye: haftada 14-20 zor set, ağırlıklı barfiks, deadlift haftada bir.
  • Kas yapmak için protein de gerekir: günlük protein ihtiyacı.

Sağlıklı yetişkinler için genel rehberdir. Belinde ya da omzunda ağrı veya geçmiş bir sakatlık varsa başlamadan önce bir doktora ya da fizyoterapiste danış, deadlift gibi ana hareketleri mümkünse yetkin bir antrenörden öğren.